„Dzieciństwo to czas na eksplorację świata poprzez ruch i zabawę”.
Dzieci w wieku przedszkolnym są spragnione ruchu i to dzięki niemu poznają świat. Poprzez rozwój fizyczny dzieci rozwijają równowagę, orientację w schemacie ciała oraz doskonalą koordynację wzrokowo-ruchową. Dzięki ruchowi wzmacniają się mięśnie i ich napięcie, a dzieci stają się bardziej samodzielne. Ogromne znaczenie w okresie dziecięcym mają zabawy ruchowe. Rozwijają one nie tylko sprawność fizyczną, ale również wpływają na wszechstronny rozwój dziecka we wszystkich sferach. Aktywność ruchowa redukuje stres, poprawia nastrój oraz uwalnia endorfiny – tzw. „hormon szczęścia”.
Wiele umiejętności, które przygotowują do pisania, dzieci zdobywają już we wczesnym dzieciństwie, zanim poznają litery, gdy manipulują, wykonują ćwiczenia i zabawy ruchowe, koordynacyjne oraz równoważne.
Grafomotoryka, czyli umiejętność pisania i rysowania zależy przede wszystkim od prawidłowo rozwiniętej motoryki małej i dużej, od odpowiedniej siły rąk, płynnej pracy oczu, prawidłowej koordynacji zwłaszcza oczu i rąk. Istotny jest fakt, że sprawności grafomotorycznej dzieci nie osiągną tylko podczas tzw. ćwiczeń z kredką czy ołówkiem w ręce. Dzieci rozwijają się w ruchu. Powinny zatem wykonywać wiele zabaw, w których wzmacniają siłę obręczy barkowej, kończyn górnych i chwytu. Powinny się ruszać, biegać, tańczyć, skakać i baraszkować, rzucać, pchać, ciągnąć.
Proces dojrzewania ręki do odpowiedniego chwytu, który powinien pojawić się około 6 roku życia, wymaga wielu doświadczeń sensoryczno – motorycznych całej kończyny, ręki i palców, umiejętności manipulacji wewnątrz dłoni, a także możliwości wykonywania płynnych i ciągłych ruchów bez zbytniego napięcia mięśni. Jednak duży postęp technologiczny, łatwy dostęp do urządzeń multimedialnych stały się przyczyną obniżonej sprawności manualnej u wielu dzieci, które wykonują codzienne czynności wolno i niezręcznie. Konsekwencją tego są trudności w nauce szkolnej.
Aby zapobiec tym trudnościom w przyszłości, w grupie przedszkolnej została wprowadzona innowacja pedagogiczna autorstwa Anety Giczewskiej i Iwony Hawryluk „Grafomotoryka w zabawach ukryta”.
Innowacja realizowana była jako część zajęć dydaktycznych i brały w niej udział dzieci w wieku 4 i 5 lat. Zajęcia odbywały się raz w tygodniu, a czas ich trwania wynosił od 30 do 45 minut w zależności od możliwości dzieci.
Głównym celem innowacji było usprawnianie motoryki małej, czyli precyzyjnych ruchów rąk, dłoni i palców, usprawnianie grafomotoryki oraz prawidłowego chwytu narzędzia pisarskiego, usprawnianie motorki dużej, wpływanie na wszechstronny rozwój dzieci poprzez rozwijanie aktywności twórczej u dzieci pozwalające na kreatywne działania. Zajęcia opierały się na wykorzystywaniu nietypowych przyborów m.in. wstążek, lasek gimnastycznych, hula hop, gumek recepturek, poduszek, zmywaków kuchennych, zakrętek, sznurków, sztućców, piasku, wody, chusty animacyjnej itp., które zachęcały do działania, rozwijały kreatywność, wpływały na koncentrację i dostarczały różnorodnych bodźców sensorycznych, a dodatkowo pobudzały ciekawość oraz wyobraźnię.
W każdym miesiącu realizowane były tematy doskonalące obszary:
1. Ćwiczenia obejmujące całe ciało (duża motoryka) doskonalenie ogólnej sprawności ruchowej, kontroli posturalnej. Doskonalenie koordynacji, równowagi i stabilizacji obręczy barkowej, wzmacnianie siły mięśniowej i stabilizacji centralnej.
2. Ćwiczenia manualne. Poprawa mobilności nadgarstka przedramienia oraz siły chwytu ręki.
3. Ćwiczenia precyzyjne doskonalące chwyt narzędzia, siłę palców, dysocjację palców i opozycję kciuka.
4. Ćwiczenia grafomotoryczne – doskonalenie umiejętności rysowania, kolorowania, wycinania, modelowania i pisania.
Dzieci chętnie brały udział w zajęciach. Po zakończeniu innowacji wszyscy otrzymali dyplomy za aktywny udział we wszystkich działaniach.
