Dnia 12 czerwca 2023 r. w Szkole Podstawowej im. ks. Jana Twardowskiego w Kobylu odbył się spektakl pt. „Najpiękniejsze sceny literackie” w wykonaniu uczniów klas siódmych i ósmych. Zaprezentowali go społeczności uczniowskiej naszej szkoły, rodzicom oraz zaproszonym rówieśnikom ze Szkoły Podstawowej w Muchówce. Stanowił on podsumowanie zajęć z zakresu innowacyjności – teatralno-filmowych realizowanych od stycznia do czerwca 2023 roku w ramach projektu z Funduszy Europejskich pn. „Małopolska Tarcza Antykryzysowa – Pakiet Edukacyjny II.
Celem projektu było zniwelowanie u uczniów skutków pandemii COVID-19, powtórzenie i utrwalenie problematyki lektur obowiązkowych, przekonanie uczniów, że lektury szkolne z poprzednich epok mogą być atrakcyjne dla współczesnego czytelnika i zawierać wątki aktualne także w XXI w. Ponadto zajęcia umożliwiły uczniom doskonalenie umiejętności korzystania z narzędzi i zasobów cyfrowych oraz metod kształcenia wykorzystujących technologie informacyjno-komunikacyjne.
Hasłem przewodnim naszych spotkań były słowa noblistki Olgi Tokarczuk: „Literatura to cudowny wynalazek człowieka pozwalający mu przynajmniej na chwilę przestać być sobą i wyprawić się w wielką podróż na inny kontynent do ,,ja” innego człowieka”. Udaliśmy się więc w tę podróż, poznając lepiej dzieła Mickiewicza, Słowackiego, Fredry i Joanny Olech.
W pracy nad utworami literackimi wykorzystaliśmy sceny odgrywane na żywo z elementami tańca, śpiewu i scenografii oraz sceny nakręcone kamerą zmontowanych dodatkowo z podkładami muzycznymi i głosami narratorów.
W ramach przygotowań do inscenizacji wzięliśmy udział w niepowtarzalnych warsztatach teatralnych, które odbyły się w naszej szkole. Prowadziła je pracująca w Operze Krakowskiej pani Joanna Grandys. Jej wskazówki były dla nas bardzo pomocne w czasie pracy z tekstem, staraliśmy się je wykorzystać także jak najlepiej w czasie gry scenicznej.
Prace nad przygotowaniem scen literackich rozpoczęliśmy jeszcze zimą, wtedy w śnieżnej scenerii powstały pierwsze filmowe kadry słynnych „Dziadów” Adama Mickiewicza. Kolejne, przedstawiające dawny obrzęd ludowy związany z przywoływaniem dusz zmarłych, w trakcie którego żywi pomagają umarłym w odzyskaniu spokoju ducha, a zmarli w zamian udzielają żyjącym przestróg i nauk moralnych, odegraliśmy już na scenie. Była to dla nas niesamowita lekcja.
Kto nie był ni razu człowiekiem. Temu człowiek nic nie pomoże – przestroga Złego Pana jest i dziś aktualna, uczy nas, jak żyć z ludźmi, by zasłużyć na wieczność i szczęście po śmierci.
„Nie ma zbrodni bez kary” – to hasło romantyczne, ale czy także dzisiaj aktualne? Zastanawialiśmy się, poznając historię miłości i zdrady strzelca i tajemniczej dziewczyny – nimfy – bohaterów utworu Adama Mickiewicza „Świtezianka”. Film nakręciliśmy w zielonym, urokliwym, przepełnionym śpiewem ptaków lesie, w okolicach tajemniczego jeziorka w Pogwizdowie. Wzbogacony piękną muzyką wprowadzał widza w atmosferę magii i tajemniczości. Przekonaliśmy się, że człowiek współczesny często staje przed podobnymi wyborami. Historia bohaterów pokazuje, jak niestałe są ludzkie uczucia, a także jak niewiele znaczą wypowiadane obietnice.
Podobno z rodziną najlepiej wychodzi się na zdjęciu. I te rodziny, w których żyjemy, i te literackie nie są może idealne, ale przecież w rodzinie siła. Przekonaliśmy się o tym, poznając zwariowaną rodzinkę Miziołków Joanny Olech – oni istnieją naprawdę, niektóre sceny rozbawiły nas do łez.
„Zgoda buduje, niezgoda rujnuje”. Nie zawsze jednak pamiętamy o tym. Do jakich zachowań popycha nas słodka chęć zemsty? Aby się tego dowiedzieć, przygotowaliśmy inscenizację pisania listu przez Dyndalskiego z „Zemsty” Aleksandra Fredry. Scena ta rozbawiła publiczność. Sługa Cześnika przepisując mowę Raptusiewicza słowo w słowo, wplatając słynne powiedzonko „mocium panie”, nadał listowi komiczną formę. Klimat epoki staraliśmy się oddać nie tylko słowem i grą aktorską, ale też odpowiednim strojem, obrazem i muzyką.
Współczesny nastolatek miał możliwość wglądu w Polskę w tamtych czasach z innej perspektywy.
Żądza władzy, bogactwa, kariery, pozycji – to wartości, za którymi podąża współczesny człowiek. Aby je osiągnąć, często poświęca to, co najważniejsze: rodzinę, uczciwość, lojalność, czyste sumienie. A przecież przed konsekwencjami takich działań przestrzega nas literatura. Scenę z dzieła Juliusza Słowackiego „Balladyna” – zbieranie malin – zaprezentowaliśmy w formie filmowej, a grozę tego wydarzenia podkreślała smutna, a zarazem złowieszcza muzyka oraz śpiew chóru.
Czym byłby człowiek bez natury, tradycji, swojskości, prostoty? Naszą podróż po świecie lektur zakończyliśmy grzybobraniem – jednym z obyczajów ukazanym w utworze „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza. Soplicowski raj, o którym często zapominamy, koi, leczy, ocala. Zaglądnijmy do niego…
Reasumując, młodzi aktorzy wspaniale zagrali swoje role. Okazało się, że lektury szkolne nie muszą być nudne i trudne, można je odświeżyć, porównać ze współczesnością i dzięki temu poszerzyć wiedzę o naturze ludzkiej, która tak naprawdę nie zmieniła się przez lata. Realizowany projekt pomógł im w przełamywaniu tremy i nieśmiałości oraz budowaniu pozytywnego obrazu samego siebie w relacjach z innymi. Uczniowie nauczyli się wykorzystywać i doceniać rolę gestu, mimiki, ruchu w przekazywaniu informacji i wyrażaniu emocji. Dzięki scenom filmowym rozwinęli umiejętności korzystania z narzędzi i zasobów cyfrowych.
Jednym słowem, była to wspaniała podróż po literaturze i życiu.
REALIZATORKI PROJEKTU
Oprawa muzyczna i choreografia – Edyta Rudek
Scenariusz – Aneta Florek, Renata Kalisz
OBSADA
Guślarze – Filip Góra, Filip Nalepka, Mateusz Kaczmarczyk
Zły Pan – Mikołaj Tokarz
Sowa – Julia Kowalik
Kruk – Filip Gut
Kruki – Krzysztof Kalita, Dawid Nalepka
Starzec – Marcel Multan
Świtezianka – Angelika Sikora
Strzelec – Kacper Tokarz
Narratorzy – Karolina Czapla, Katarzyna Pulchny, Jan Tobiasz, Martyna Łyszczarz
Cześnik – Dawid Ćwik
Papkin – Michał Klejdys
Dyndalski – Adam Mucha
Balladyna – Gabriela Gabryś
Alina – Oliwia Czesak
Matka – Natalia Kolarz/Magdalena Cholewa
Skierka – Anna Waśko
Miziołek – Jan Tobiasz
Papiszon – Miłosz Gazda
Kaszydło – Aleksandra Trzaska
Mamiszon – Gabriela Gabryś
Koledzy Miziołka – Michał Klejdys, Kacper Tokarz
Uczestnicy grzybobrania – Angelika Sikora, Anna Waśko, Kacper Tokarz, Jan Tobiasz, Aneta Florek, Renata Kalisz
OBSŁUGA TECHNICZNA
Edyta Rudek, Wiktor Pawlik, Dominik Multan, Jan Tobiasz, Michał Klejdys
Wszystkim, którzy w jakikolwiek sposób pomogli w realizacji projektu, dziękujemy.